Gebelik Algısı ve Kaygılar

Gebelik başlamadan önce ortaya çıkan ruhsal, duygusal tepkiler gebelik sürecini de etkiler. Gebelikle ilgili beklenti ve algılar ileride oluşabilecek süreçlerin temelini oluşturacaktır. Gebeliğin başlamasıyla birlikte fiziksel değişikliklerin de gözlenmesi bazı ruhsal süreçlerin çıkmasının hızını belirler. Zaten psikolojik olarak farklılıklar en başından itibaren hormon değişiklikleriyle kendini göstermeye başlayacaktır. Her bireyin tepkisi değişken olacaktır.

İsteyerek gebe kalınması durumunda mutlu olma ve doyuma ulaşma gözlenir. Bazı kadınlar gebeliği kendisine güven artıran duygu olarak atfedebilirler. Kimisinde üstünlük kimisinde de ayrıcalık, üstün olma duygularını pekiştirebilir. Bu daha çok önceden var olan kişilik örüntüleri ile de ilişkili olmaktadır.

Olumsuz duygu ve düşünceler çevredeki kişiler tarafından veya gözlemlenen örnekler üzerinden daha da artabilir. Bu olumsuzluklar sadece kişiyi değil aynı zamanda içindeki ilişkileri de bozacaktır.

Gebelik algıları olumlu olabilirken olumsuz olduğunda kaygıları da beraberinde getirebilir. Bazı kadınlar için; mutluluk, olgunluk, olarak algılanabilen hamilelik bazı kadınlar için; endişe, kaygılı bekleyiş olarak yaşanabilir.

Küçük yaşta ve isteği dışında gebe kalmış olmak, eşin olmaması, maddi ve sosyal yetersizlik gebenin ruhsal durumunu bozan faktörlerdir. Vücudunda meydana gelen değişiklikler ve bu değişikliklere adaptasyon sorunu, doğacak olan bebeğin normal olup olmadığı kaygısı, doğumun ağrılı bir olay olarak algılanması, doğum sonrası bebek bakımının zor olacağı düşüncesi yaşanan stresi artıran nedenleridir.

Anne adayının gebelik öncesinde geçirmiş olduğu ruhsal sorunlar, özellikle depresyon ve panik bozukluk, gebelik sırasında sıkıntıları artırabilir. Hatta, doğum sonrası dönemde de ciddi sıkıntılar yaşatabilir.

Gebeliğin ilerlemesi ile çocuğun artık bir birey olarak algılanması ve görüntüleme yöntemleriyle el-ayak-kafa şeklinin gözlenmesi olumlu duyguları şekillendirme özelliğinde de sahiptir. Öte yandan, gebeliğin ve çocuğun gelişimi ile ilgili olumsuz düşünceleri de doğurarak içinden çıkılamaz sıkıntıları da doğurabilir. Belli zamanlarda yapılan testlerin (üçlü test gibi) sonuçlarının beklenmesi gebe olan kişiyi bunaltabilir, olumsuz senaryolar çizebilir.

Gebeliğin ilerlemesi gebenin vücudundaki değişiklikleri, işleyişleri de etkileyeceğinden günlük yaşamda zorluklara neden olabilir. Kabızlık, yatarken nefes almakta zorluk, yürümede zorluk, bel ağrısı, gece yatarken sağa sola dönmede zorluklar gibi sorunlar gebeliğin belli aylarından doğum sonuna kadar rahatsızlık verebilir. Bu zorluklar karşısında dayanıklılık göstermek kimi anne adayları için zor olabilir. Adaptasyon problemleri beklenmedik gelişmeler karşısında daha da zorlanmaya neden olabilecektir.

 

Dr.Murat Eren ÖZEN, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı (Psikiyatr)

www.stres112.com   www.twitter.com/muraterenozen

Özel Adana Hastanesi, Büyükşehir Belediyesi Karşısı

0322 459 22 22